როცა ბაზარი იძვრის, ხელი ყოველთვის თავს უსწრებს: გრაფიკს გაადიდებ, ღილაკს დააჭერ და პოზიცია უკვე ღიაა, სტოპი და ზომა კი „მერე ვნახოთ“. ეს სია სწორედ ის ერთი წუთია, რომელიც ხელსა და ღილაკს შორის დგება — 12 შეკითხვა, თითო ჯგუფი თანხაზე, გეგმასა და მდგომარეობაზე. ის ბაზარს შენ მაგივრად არ განსჯის; მხოლოდ იმას ადასტურებს, რომ ეს გარიგება მომზადებულია და არა იმპულსური.
მონიშნულია 0 / 12
01 · თანხა — თავად ეს ფული
02 · გეგმა — როგორ მიმდინარეობს ეს გარიგება
03 · მდგომარეობა — მე და ბაზარი ამ წუთში
საგანმანათლებლო თვითშემოწმებაა და არა საინვესტიციო რჩევა. მონიშვნა მხოლოდ შენს ბრაუზერში ხდება: არ ინახება, არ იგზავნება და განახლებისთანავე ქრება — ეს თვისებაა და არა ხარვეზი: ყოველი გარიგება თავიდან გადააზრებას იმსახურებს.
რატომ სწორედ ეს 12 პუნქტი
იმიტომ, რომ დამწყების ზარალი დაახლოებით სამ ტიპად იყოფა და თითო ჯგუფი თითო ტიპს შეესაბამება. პირველი — ფული, რომელსაც აქ ადგილი არ ჰქონდა: შემოტანილია თანხა, რომლის დაკარგვაც ვერ ხერხდება, ან პოზიცია გეგმას სცდება; ასეთი გარიგება პირველივე წამიდან წაგებულია. ამას თანხის ჯგუფი უყურებს, ხოლო არითმეტიკა სტატიაშია „რა ზომის იყოს პირველი პოზიცია“. მეორე — გარიგება გეგმის გარეშე: მიზეზი ვერ ჩამოყალიბდა, სტოპი არ დაწერილა, ყველაზე ცუდი შედეგი არ დათვლილა; მოგებისას არ იცი რატომ მოიგე, ზარალისას — სად უნდა გაჩერდე. ამას გეგმის ჯგუფი უყურებს, სტოპის დაყენების კონკრეტიკა კი სტატიაშია „სტოპ-ლოსი და თეიქ-პროფიტი“. მესამე — ადამიანი არ არის მდგომარეობაში: უძილობა, გაღიზიანება, დაკარგულის სასწრაფოდ დაბრუნების სურვილი, ან შესვლა ისე, რომ განაკვეთსა და ლიკვიდაციის ფასზე წარმოდგენა არ გაქვს. ამას მდგომარეობის ჯგუფი უყურებს.
თუ ამ სამ ტიპს ჩაუღრმავდები, თითქმის ყოველი მათგანის პირველწყარო სტატიაში „დამწყებთა ხშირი შეცდომები“ ჩანს. მაგალითად, სიის მე-5 პუნქტი — „სტოპ-ლოსის ფასი ჩაწერილია“ — ზუსტად იმ ყველაზე გავრცელებულ შეცდომას ეხმიანება: „ჯერ გავხსნათ, დაეცემა და მერე ვნახოთ“; ხოლო „მერე ვნახოთ“ ჩვეულებრივ იმით სრულდება, რომ უყურებ, როგორ მიდის ლიკვიდაციამდე.
როგორ გამოვიყენოთ, რომ ფორმალობად არ იქცეს
სამი წესი. პირველი: გახსნამდე 60 წამში გაიარე და თითოეული პუნქტი ნამდვილად ჰკითხე საკუთარ თავს, არა ისე, რომ თვალი გადაავლო და ყველა მონიშნო — თითის სისწრაფით მონიშნული სია და გაუვლელი სია ერთი და იგივეა. მეორე: ის, რაც ვერ მოინიშნა, ძალით ნუ მონიშნავ — სწორედ ის არის დღევანდელი დავალება: მაქსიმალური ზარალი არ დაგითვლია — დათვალე; დემოში არ გივარჯიშია — ჯერ გაიარე; თუ თანხის ჯგუფში ვერ ინიშნება, პრობლემა ამ ერთ გარიგებაში კი არა, უფრო ღრმად არის — დაუბრუნდი სტატიას „ფიუჩერსები ჩემთვისაა?“. მესამე: წაგებული გარიგების გარჩევისას აქ დაბრუნდი და გადახედე, იმ მომენტში რომელი პუნქტები არ იყო სინამდვილეში მონიშნული — უმეტესობა აღმოაჩენს, რომ ყოველთვის ერთი და იგივე რამდენიმე პუნქტი ცდება.
ერთი ადგილობრივი შენიშვნა მე-10 პუნქტზე. საქართველოში კრიპტოს ბევრი ტელეფონიდან ხსნის, ხოლო ტელეფონი იმას ნიშნავს, რომ პოზიცია ყოველთვის ჯიბეშია — ავტობუსში, სამსახურში, ღამის ორზე. სწორედ აქ იბადება ის გარიგებები, რომლებზეც მერე წუხხარ. თუ „საინვესტიციო კონსულტანტი“ დაგირეკავს ან Facebook-ის ჯგუფში დაგპირდება, რომ ლარს გაგიორმაგებს, ეს სია აღარ გჭირდება — იქ გასახსნელი არაფერია. ხოლო თუ ლარიდან USDT-ში გადადიხარ, გახსოვდეს, რომ ბანკის (TBC თუ საქართველოს ბანკის) გადარიცხვა და გარიგება ორი სხვადასხვა გადაწყვეტილებაა: პირველი დღეს, მეორე — მაშინ, როცა ეს 12 პუნქტი მართლა გაივლის.